صفحه اصلی > آرشیو اخبار 


نسخه چاپي  ارسال به دوست

 

 

 

 

 

 

مدیرعامل صندوق ضمانت سرمایه‌گذاری‌های کوچک :

 

وضعیت صنایع کوچک، متاثر از اوضاع اقتصادی کشور

در کشورهای توسعه یافته، واحدهای صنعتی کوچک و متوسط نقش به‌سزایی در ایجاد اشتغال و تولید ناخالص داخلی دارند، اما متاسفانه در ایران اینگونه نبوده و این واحدها به‌دلیل مشکلات فراوانی که با آن مواجه بوده‌اند نتوانسته‌اند رشد مناسبی داشته و سهم مناسبی در تولید ناخالص داخلی کشور داشته باشند. در تمامی دنیا برای رشد این صنایع، حمایت‌هایی توسط دولت‌ها صورت می‌گیرد، برای مشخص شدن وضعیت این صنایع و حمایت‌های دولت، ماهنامه اخبار فلزات به گفت‌وگو با مدیرعامل صندوق ضمانت سرمایه‌گذاری صنایع کوچک پرداخت. محمد حسین مقیسه معتقد است، صنایع کوچک امری جدا از اقتصاد کلان کشور نیستند و برای بهبود وضعیت این صنایع لازم است که ریل اقتصاد کشور در مسیر رشد و توسعه منطقی قرار گیرد. همین امر موجب ایجاد شرایط لازم برای رشد صنایع کوچک در کوتاه‌ترین زمان ممکن خواهد شد.

 

 

در کشورهای توسعه یافته، واحدهای صنعتی کوچک و متوسط نقش به‌سزایی در ایجاد اشتغال و تولید ناخالص داخلی دارند، اما متاسفانه در ایران اینگونه نبوده و این واحدها به‌دلیل مشکلات فراوانی که با آن مواجه بوده‌اند نتوانسته‌اند رشد مناسبی داشته و سهم مناسبی در تولید ناخالص داخلی کشور داشته باشند. در تمامی دنیا برای رشد این صنایع، حمایت‌هایی توسط دولت‌ها صورت می‌گیرد، برای مشخص شدن وضعیت این صنایع و حمایت‌های دولت، ماهنامه اخبار فلزات به گفت‌وگو با مدیرعامل صندوق ضمانت سرمایه‌گذاری صنایع کوچک پرداخت. محمد حسین مقیسه معتقد است، صنایع کوچک امری جدا از اقتصاد کلان کشور نیستند و برای بهبود وضعیت این صنایع لازم است که ریل اقتصاد کشور در مسیر رشد و توسعه منطقی قرار گیرد. همین امر موجب ایجاد شرایط لازم برای رشد صنایع کوچک در کوتاه‌ترین زمان ممکن خواهد شد.

صنایع کوچک و متوسط در دنیا و ایران چه جایگاهی دارند؟

صنایع کوچک و متوسط در تمام دنیا، دارای ویژگی‌هایی هستند که با آن ویژگی‌ها شناخته می‌شوند، ازجمله مهم‌ترین ویژگی این شرکت‌ها، سهم عمده آن‌ها در اشتغال‌زایی است. عموما بیان می‌شود که 70 تا 80 درصد اشتغال در حوزه صنعت، توسط بنگاه‌های کوچک و متوسط به‌وجود می‌آید. ویژگی بعدی این شرکت‌ها عبارتند از: چابکی، خلق درآمد و.... از آنجاییکه صنایع کوچک در تمام سطح کشور پراکنده هستند، با فعالیت آن‌ها گسترش و توزیع درآمد در تمام نقاط یک کشور ایجاد می‌شود.

درحال حاضر کشور در دوره رکود به‌سر می‌برد. عموما رکود و رونق به‌صورت دوره‌ای تکرار می‌شوند، این دوره رکود با دوره‌های قبلی تفاوت‌هایی دارد، رکود فعلی ایجاد شده در صنایع کشور، متاثر از تقاضا است و همین امر موجب می‌شود که برطرف کردن آن امری دشوار باشد. وقتی رکود متاثر از عرضه باشد، با حرکت‌هایی مانند تزریق منابع مالی به بنگاه‌ها، افزایش تعامل با دنیا و جذب سرمایه‌گذاری خارجی و... می‌توان با سرعت کارسازی کرد و رکود را در دوره کوتاهی مرتفع کرد. اما زمانی که رکود در بخش تقاضا ایجاد شود، چندین عامل باید در کنارهم تغییر کنند تا بتوان از رکود خارج شد. در سمت تقاضا، بخش عمده تحرک مربوط به مصرف خانوار است که از آن به‌عنوان قدرت خرید مردم یاد می‌شود. عامل بعدی سرمایه‌گذاری است که این سرمایه‌گذاری در بخش دولتی در بودجه عمرانی و خالص صادرات خود را نشان می‌دهد از دیگر مزایای فعالیت صنایع کوچک، کمک به عبور از مرحله رکود است. اگر صنایع کوچک در کشور تحرک داشته باشند، مصرف خانوار تحت تاثیر قرار می‌گیرد و اقتصاد به شکل پایدار از رکود خارج می‌شود.

بحت صادرات نیز در صنایع کوچک ومتوسط از اهمیت بالایی برخوردار است. در بسیاری از کشورهای صنعتی دنیا، صنایع کوچک و متوسط، نقش مهمی را در توسعه صادرات ایفا می‌کنند. گفته می‌شود، حدود 30 درصد صادرات کشورهای توسعه‌یافته به شرکت‌های کوچک و متوسط تعلق دارد، اما در ایران کمتر از 10 درصد صادرات غیرنفتی کل کشور مربوط به این بنگاه‌ها است. یکی از اولویت‌های وزارت صنعت، معدن و تجارت و همچنین یکی از اولویت‌های اقتصاد مقاومتی، توسعه صادرات است، بنابراین توسعه صادرات واحدهای کوچک و متوسط می‌تواند در اجرایی کردن امر صادرات بسیار اثرگذار باشد. باتوجه به تاثیر این واحدها در اشتغال و خلق درآمد، امکان صادرات این واحدها، عامل رشد اقتصادی و پویایی کشور خواهد بود.

در کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه، بیش از 90 درصد واحدها صنعتی، واحدهای کوچک و متوسط هستند. این آمار به‌لحاظ تعداد در داخل کشور نیز صدق می‌کند. اما سهم این شرکت‌ها در تولید ناخالص داخلی و صادرات در نقاط مختلف دنیا تفاوت زیادی دارد. در کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه بین 55 تا 90 درصد تولید ناخالص داخلی مربوط به این شرکت‌هاست، اما در ایران این رقم کمتر از 20 درصد است. همچنین 60 تا 75 درصد اشتغال بنگاه‌های کوچک و متوسط، مربوط به این واحدها است، اما در ایران 45 درصد سهم دارند. 

علت عقب ماندن صنایع کوچک در کشور نسبت به سایر کشورهای دنیا را چه می‌دانید؟

صنایع کوچک کشور متاثر از وضعیت اقتصادی کل کشور هستند و نمی‌توان آن‌ها را از اقتصاد کلان کشور جدا دانست. زمانی که فضای کسب‌و‌کار کشور دچار آسیب شود، صنایع کوچک نیز از این امر تاثیر می‌پذیرند. در شرایط فعلی، اقتصاد کشور دچار بحران است و در این دوره بحران اقتصادی، صنایع بزرگ که شرایط مالی بسیار محکم‌تر و بازار قابل توجه‌تری نیز دارند،  دچار مشکلات متعدد می‌شوند و طبیعتا صنایع کوچک که آسیب‌پذیرتر هستند، آسیب جدی‌تری می‌بینند.

صنایع کوچک در زمان تحرک اقتصادی، امکان تطبیق سریع خود با اقتصاد را دارند که از این امر به‌عنوان انعطاف‌پذیری این واحدها یاد می‌شود، از دیگر ویژگی این صنایع، هزینه کمتر ورود و خروج این واحدها به صنعت است که باعث کم بودن سود و زیان آن‌ها نسبت به صنایع بزرگ می‌شود. همین امر باعث می‌شود که در بحران‌های اقتصادی زیان این صنایع به حداقل برسد. اما صنایع کوچک انعطاف‌پذیری کمتری در شرایط بحران دارند و آسیب‌پذیرتر می‌شوند.

درحال حاضر برای بهبود وضعیت صنایع کوچک در کشور، چه اقداماتی توسط دولت صورت می‌پذیرد؟

حمایت‌های متنوعی از صنایع کوچک در کشور صورت می‌گیرد. این حمایت‌ها متاثر از این امر هستند که صنایع کوچک دارای اشکالاتی هستند و دستگاه‌هایی به‌صورت مقطعی درست شده‌اند، تا مشکلات را مرتفع کنند. یکی از مهم‌ترین معضلاتی که گریبان‌گیر صنایع کوچک است، مساله تامین مالی است. به طوری که صندوق ضمانت سرما‌یه‌گذاری صنایع کوچک برای برطرف کردن این مشکل به‌وجود آمده است.

بسیاری از صنایع کوچک در تمام نقاط دنیا، بنگاه‌هایی هستند که ابتدا به‌صورت خانوادگی ایجاد می‌شوند، این واحدها از آنجا که در آغاز فعالیت دارای اعتباری نیستند و ریسک بالایی دارند، در تامین سرمایه خود توسط موسسات مالی و بانک‌ها با مشکلات بسیاری روبرو بوده‌اند، صندوق ضمانت سرمایه‌گذاری صنایع کوچک نیز در همین راستا شکل گرفته و به این صندوق‌ها کمک می‌کند که با پذیرش ریسک بیشتر به‌نسبت سیستم‌های بانکی، تامین مالی واحدها را تسهیل کند.

صندوق ضمانت سرمایه‌گذاری کوچک برای مرتفع کردن بخشی از مشکلات تامین مالی واحدهای کوچک ایجاد شده و در همین راستا ضمانت‌نامه‌هایی را برای این واحدها صادرمی‌کند که این ضمانت‌نامه‌ها، جایگزین وثیقه برای مشتری نزد نظام بانکی می‌شود. این صندوق برای صدور ضمانت‌نامه، وثیقه دریافت می‌کند، اما در قبول وثیقه بسیار راحت‌تر از بانک‌ها و موسسات اعتباری عمل می‌کند. در تمام دنیا چنین صندوق‌هایی به‌منظور، حمایت از صنایع ایجاد شده‌اند و در ادامه به روند خدمات خود افزوده‌اند؛ به طور مثال در برخی پروژه‌ها، کارفرمایان از شرکت‌های اجرایی درخواست ضمانت‌نامه دارند، به همین خاطر از سال 1394 صندوق ضمانت  سرمایه‌گذاری کوچک، ارائه ضمانت‌نامه را نیز به خدمات خود افزوده است.

از دیگر خدمات این صندوق تسهیل در گرفتن وام برای واحدهایی است که با بدهی معوق و چک برگشتی مواجه هستند و باید گفت که عمده واحدهای کوچک کشور این مشکلات را دارند. بر اساس قوانین نظام بانکی اعطای خدمات مالی به واحدهای با چک برگشتی و بدهی معوق ممنوع بوده و سیستم بانکی از اعطای این نوع خدمات معذوریت دارد؛ بخشی از این مشکلات ناشی از عملکرد واحدهای صنعتی نبوده و در اثر فضای اقتصادی حاکم بر کشور ایجاد شده است. بنابراین صندوق در ارائه وثیقه، از شدت سختگیری خود کاسته و برای برخی واحدها با بدهی معوق نیز، وثیقه صادر می‌کند.

خدمت بعدی این صندوق که در حال حاضر به واحدهای صنعتی کوچک کمک شایانی می‌کند، ضمانت‌نامه اعتبار خرید کالاست، این ضمانت‌نامه، موجب تسهیل در تامین ماده اولیه این واحدها می‌شود. یک واحد تولیدی باید ابتدا ماده اولیه موردنیاز خود را به‌صورت نقدی خریداری کند و محصول خود را تولید کند و در ادامه به‌فروش برساند تا گردش مالی مورد نظر ایجاد شود. بسیاری از واحدهای کوچک این توان مالی را ندارند، درنتیجه این صندوق با صدور ضمانت‌نامه خرید، امکان خرید اعتباری را بین خریدار و فروشنده ایجاد می‌کند.

صندوق ضمانت سرمایه‌گذاری‌های کوچک برای صدور ضمانت‌نامه‌های خود چه کارمزدی دریافت می‌کند؟ این کارمزد باعث افزایش هزینه مالی این واحدها نمی‌شود؟

صندوق، در ازای صدور ضمانت‌نامه، کارمزدهای بسیار اندکی دریافت می‌کند که این کارمزد پایین، خود نوعی حمایت از صنایع پایین محسوب می‌شود. بسیاری از صنایع کوچک، امکان تامین وثیقه مورد نظر بانک‌ها را ندارند؛ ضمانت‌نامه‌هایی که توسط این صندوق ارائه می‌شود این مشکلات را نداشته و بسیار راحت‌تر صادر می‌شود. بنابراین باوجود کارمزد کمی که برای صدور گرفته می‌شود، بسیاری از صنایع مایل به استفاده از این ضمانت‌نامه‌ها هستند. در بسیاری از نقاط دنیا، بهره بانکی متاثر از ریسک صنعت متفاوت است، اما در ایران ‌اینگونه نیست و متاسفانه نرخ بهره بانکی برخلاف سایر نقاط دنیا، متاثر از درجه ریسک مشتری نیست، بنابراین تفاوتی در بهره بانکی صنعتی که وثیقه این صندوق را دارد یا وثیقه دیگر وجود ندارد.

هزینه تامین مالی در کشور بالا بوده و همین امر صنایع، به‌خصوص صنایع کوچک را با مشکلاتی مواجه می‌کند. به‌عنوان مثال، بهره وام‌های بانکی بالاست. مذاکراتی جهت رفع این مشکل صورت گرفته است، البته این مذاکرات و تغییر باید در قوانین و مقررات بالادستی محقق شود. به‌عنوان مثال شورای پول و اعتبار تصمیم بر کاهش بهره وام‌های داده شده به صنایع بگیرد و تصمیم‌گیری در این حوزه در اختیار وزارت صنعت نیست.

یکی از تسهیلات وزارت صنعت، معدن و تجارت جهت حمایت از صنایع، همکاری با بانک صنعت و معدن بوده که تسهیلات بیشتری را نسبت به‌سایر بانک‌ها در اختیار واحدهای صنعتی قرار می‌دهد. از دیگر اقدامات وزارتخانه، انعقاد تفاهم‌نامه‌ با بانک سینا است که به طرح‌های صنعتی در مناطق کم‌تر توسعه‌یافته، وام با بهره کمتر از 10 درصد اعطا شود. همچنین انعقاد تفاهم‌نامه با بانک کارآفرین جهت کاهش 4 درصدی در نرخ بهره وام دریافتی صنایعی که از ضمانت‌نامه این صندوق استفاده می‌کنند. بنابراین درمجموع باید گفت، اقدامات خوبی برای افزایش حمایت از صنایع، به‌خصوص صنایع کوچک در حال رخ دادن است.

به نظر شما برای بهبود وضعیت صنایع کوچک و افزایش اثرپذیری این صنایع در تولید داخلی چه اقداماتی باید صورت گیرد؟

صنایع کوچک مانند سایر بخش‌های صنعت متاثر از اقتصاد کلان کشور هستند، درواقع اقتصاد کلان روی صنایع کوچک، متوسط و بزرگ و همچنین تجارت و خدمات تاثیر جدی دارد. متاسفانه اقتصاد کلان کشور با مشکلاتی مواجه است و برای بهبود بایستی ابتدا تعاملات کشور با دنیا بهبود یابد. توافق برجام شروع مناسبی برای این امر بود، اما باید در این زمینه با سرعت بیشتری پیش رفت. بهبود ارتباطات خارجی، موجب بهبود شرایط برای فعالیت صنایع به‌خصوص صنایع بزرگ در کشور خواهد بود، فعالیت صنایع بزرگ، امکان توسعه صنایع کوچک را به‌وجود می‌آورد. در تمام دنیا نیز ارتباط موجب تحرک صنایع بزرگ و در ادامه موجب تحرک صنایع کوچک می‌شود.

اقدام مورد نیاز بعدی بهبود فضای کسب‌وکار در کشور است. برای بهبود فضای کسب‌وکار، باید مواردی ازجمله نرخ سود تسهیلات کاهش یافته، در اعطای وام‌ از وثیقه‌های سبک‌تر استفاده شود، مشکلاتی که تولیدکنندگان در رابطه با قوانین نظام مالیاتی، تامین اجتماعی و... دارند، اصلاح شود. درمجموع باید گفت، قرارگیری در مسیر توسعه، نیازمند الزاماتی است که باید محقق شوند. اجرایی شدن این الزامات به‌نفع  تمام کشور خواهد بود و عدم اجرایی شدن این الزامات نیز به ضرر تمام تولیدکنندگان و درنتیجه منافع ملی خواهد بود. 

منبع: ماهنامه اخبار فلزات

 

 

شنبه ٩ دی ١٣٩٦

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر: