صفحه اصلی > آرشیو اخبار 


نسخه چاپي  ارسال به دوست

 

 

 

 

 

 

گفتگوي محبوب پناهي، عضو هيات مديره و معاون فني و برنامه ريزي صندوق ضمانت سرمايه گذاري صنايع کوچک با «اقتصاد ملی»

 

«صندوق ضمانت» پناهگاه «صنايع کوچک» در بحران کرونا بوده است

عضو هيات مديره صندوق ضمانت سرمايه گذاري صنايع کوچک گفت: هم منطق توليدي و هم سهم صنايع کوچک درساختار اقتصاد ملي و هم شرايط خاص حاکم بر اقتصاد کشور حکم مي کند که دولت از صنايع کوچک حمايت بيشتري به عمل آورد.

 

 

 

به گفته محبوب پناهی؛ در يکسال گذشته، کسب و کارهاي خرد و صنايع کوچک از بحران اقتصادي ناشي از بيماري همه گير کرونا فشار زياد تري را تحمل کرده اند و ما به عنوان تنها نهاد دولتي متولي صدور ضمانت نامه براي اين دسته از صنايع، تا حد ممکن به کمک آنها شتافته و از طريق تعويق در پرداخت اقساط و بخشش جرايم ديرکرد پرداخت، از تعطيلي بسياري از آنها پيشگيري کرده ايم.

 

محبوب پناهي، معاون فني و برنامه ريزي صندوق ضمانت سرمايه گذاري صنايع کوچک در گفتگو با خبرنگار روزنامه اقتصاد ملي، با بيان اين مطلب که رسالت اين صندوق، صدور ضمانت نامه براي واحدهاي توليدي زير ۵۰ کارکن است که معمولا براي تامين ضمانت نامه و دريافت تسهيلات از بانک ها، مشکل دارند، افزود: صنايع کوچک نيازمند حمايت جدي ماست و متاسفانه بانک ها به دليل نگاه صرفا تجاري، از ريسک اعطاي تسهيلات به اين واحدها خود داري مي کنند.  بنابراين، ما هم دغدغه حمايت از صنايع را داريم و هم بابت عدم وصول بدهي واحدها دچار نگراني دائمي هستيم. هيچ نهادي و موسسه مالي حاضر به پذيرش چنين ريسکي نيست اما صندوق ضمانت سرمايه گذاري صنايع کوچک فاقد نگاه انتفاعي است و چاره اي جز حمايت از صنايع و پذيرش اين خطرات را ندارد.

 

 *جناب دکتر پناهي! تا جايي که ما مطلع هستيم صندوق ضمانت سرمايه گذاري صنايع کوچک در ليست واگذاري‌ها قرار داشت. بفرماييد که  چرا و چگونه از اين ليست خارج شد؟

 

سه سال پيش که من به هيات مديره صندوق ضمانت سرمايه گذاري صنايع کوچک آمدم، اين صندوق در ليست واگذاري ها بود و در آن زمان مخالف اين اقدام بودم چون اين صندوق هيچ اموال مادي خاصي براي واگذاري نداشت و اگر قرار بود اين واگذاري انجام شود به دليل اينکه جذابيتي براي بخش خصوصي نداشت عملا واگذاري با شکست مواجه مي شد. به همين دليل با پيگيري هاي فراواني که توسط همکاران من در صندوق و وزارت صمت انجام شد، بالاخره اين صندوق از فهرست شرکت هاي دولتي مشمول واگذاري خارج شد و همچنان صدرصد دولتي باقي ماند.  چراکه رسالت اين صندوق، صدور ضمانت نامه براي واحدهاي توليدي زير ۵۰ کارکن است که عموما براي تامين ضمانت نامه و دريافت تسهيلات از بانک ها، با مشکل مواجه هستند. در واقع بانک ها به دليل اينکه نگاهي صرفا تجاري دارند، محل اجراي طرح را به عنوان وثيقه نمي پذيرند، زيرا براي بانک ها ريسک دارد و اگر دريافت کننده تسهيلات نتواند به تعهدات خود عمل کند، بانک بايد محل طرح را توقيف کند که در چنين شرايطي به دليل اينکه بانک عملا نمي تواند توليدکننده باشد، توقف پروژه ها توسط بانک ها، منجر به تعطيلي بنگاه ها و بيکاري نيروي انساني مي شود.

 

 *به رسالت صندوق اشاره کرديد. فلسفه تاسيس صندوق ضمانت سرمايه گذاري صنايع کوچک دقيقا چه بوده است؟

 

در واقع فلسفه تاسيس صندوق ضمانت سرمايه گذاري صنايع کوچک پر کردن خلاء وثيقه و تضمين تسهيلات براي صنايع کوچک بوده است. از آنجايي که بسياري از اين واحدهاي توليدي کوچک و متوسط با سرمايه خانوادگي تاسيس شده اند و بخش عمده اي از اين سرمايه هم صرف زيرساخت و بخش فيزيکي واحدهاي توليدي شده، عملا براي بهره برداري و توليد با مشکل سرمايه در گردش مواجه بودند، از اين رو حمايت دولت از اين بنگاه ها براي تامين سرمايه در گردش، در دستور کار قرار داشت و صندوق مامور رفع مشکلات اين بخش شد.

 

 *بعضا شاهد تغيير در اولويت هاي صندوق براي صدور ضمانت نامه به واحدهاي توليدي بوده ايم. اين اولويت ها را چه عواملي تعيين مي کند؟

 

کشور در هر مقطعي، سياست تجاري متناسب و خاص خود را داشته است، به همين دليل اولويت در سرمايه گذاري هم متناسب با ويژگي هاي همان دوره متغيير بوده است.  براي نمونه کشور هم اکنون در جنگ اقتصادي است و سياست هاي وارداتي و صادراتي بر مبناي همين محدوديت ها تدوين شده است، اما در صندوق ضمانت سرمايه گذاري صنايع کوچک، سياست هميشگي، همواره حمايت از توليد بوده و  هم اکنون، طرحهاي با پيشرفت فيزيکي بالاي ۶۰ درصد، واحدهاي دانش بنيان و يا داراي محصولي با قابليت صادرات و نيز واحدهاي فعال و نيمه فعال در اولويت قرار دارند. بخشي از اولويت هاي صندوق هم تابع مسئوليت هاي اجتماعي مثل کمک به صنايع آسيب ديده از سيل و زلزله و گسترش بيماري هاي همه گير مثل کرونا است.  به همين دليل، براي بنگاه‌هاي آسيب ديده در زلزله کرمانشاه و سيل استان هاي خوزستان و گلستان اولويت ها و تسهيلات ويژه اي قائل شديم.   براي نمونه در ابتداي شيوع کرونا  صندوق ضمانت سرمايه گذاري صنايع کوچک يک فرصت سه ماهه به واحدهاي توليد داد تا به تعهدات خود عمل کنند. در واقع صندوق تسهيلات و خسارت پرداختي را براي مشتري تقسيط کرده يا اقساط واحدهاي توليد را نقدا به بانک پرداخت کرده و بعد از آن بازگشت آن را در بازه زماني طولاني از مشتري دريافت کرده است.  اخيرا هم با تصويب هيات مديره برخي جرايم ديرکرد در پرداخت اقساط بخشيده شده است. چراکه صندوق نگاه درآمدزايي ندارد و رويکرد آن حمايت از توليد است.

به همين دليل خرسنديم که در اين شرايط به عنوان پناهگاهي براي صنايع کوچک و آسيب ديده بوده ايم

 

 

 *در حال حاضر چه صنايع خاصي مورد حمايت صندوق هستند؟ آيا قرار داشتن اين صنايع در درون محدوده‌ها و اماکن خاص مثل شهرک هاي صنعتي، تاثيري در تسهيلات دريافتي دارد؟

 

در حال حاضر توليد هر محصولي که در دايره صنعت قرار بگيرد صندوق از آن حمايت مي کند اما به شرکت هايي که کالاهاي استراتژيک توليد مي کنند توجه ويژه دارد. البته نبايد اين موضوع را حمايت از صنايع تخصصي قلمداد کرد زيرا رويکرد صندوق حمايت از تمام واحدهاي توليدي است. صندوق براي حمايت از واحدهاي توليدي هيچگونه تبعيضي قائل نيست واحدهاي مستقر در شهرک هاي صنعتي به دليل اينکه يک دفترچه مالکيت دارند ديگر نياز به داشتن سند مالکيت ندارند اما واحدهاي خارج از اين محدوده به سند مالکيت نياز دارند.

 

 *همه جا صحبت از لزوم کمک بيشتر دولت به صنايع کوچک مي شود؟ چه استدلال منطقي و يا اقتصادي پشت اين حرف ها نهفته است؟

 

به نظر من، هم منطق توليدي و هم سهم صنايع کوچک درساختار اقتصاد ملي و هم شرايط خاص حاکم بر اقتصاد کشور حکم مي کند که دولت از صنايع کوچک حمايت بيشتري به عمل آورد.  به هرحال، تحريم ها همچنان با شدت عليه اقتصاد کشور به کار گرفته مي شود و واحدهاي توليدي براي تامين مواد اوليه و تجهيزات با مشکل مواجه هستند به طوري که هزينه دستيابي به کالا براي اين واحدهاي توليدي واقعا بالا است، چاره اي جز حمايت جدي از صنايع کوچک وجود ندارد. البته بطور طبيعي، نگاه دولت به هر دو دسته صنايع کوچک و بزرگ مثبت و حمايتي است اما فراموش نکنيم که واحدهاي بزرگ به دليل اينکه داراي اشتهار و اشتغالزايي بالا و براي خود برند هستند مورد توجه ويژه بوده و در برابر فشار تحريم ها، آسيب پذيري کمتري داشتند اما ، واحدهاي کوچک به دليل فشارهاي اقتصادي ناشي از تحريم براي ادامه حيات خود با مشکلات بيشتري مواجه هستند و به حمايت بيشتري نيازدارند. ضمنا بنگاههاي بزرگ به دليل سازمان يافتگي بيشتر  و  قدرت چانه زني بيشتر، امکان بيشتري براي جلب حمايت هاي دولتي دارند.

 

 *در زمان کرونا چه واحدهاي بيشتر در معرض آسيب قرارگرفتند؟ اطلاعي از ميزان تاثير اين بيماري روي صنايع کوچک ديگر کشورها داريد؟

 

در شرايط کنوني شيوع کرونا منجر به رکود در صنعت گردشگري، صنعت غذا، هتل داري و ... نيز شده است، اما برخي شرکت ها با بروز رساني پلتفرم، همسو شدن با شرايط اقتصادي،استفاده از اينترنت و فناوري روز توانستند از محدوديت ها عبور کنند و اين مساله فراتر از کوچک بودن يا بزرگ بودن واحد توليدي است. البته عرض کردم که در مجموع واحدهاي کوچک به دليل فقدان سرمايه گذاري و پس انداز، معمولا در اين قبيل بحران ها، آسيب پذير تر هستند. مسلما، با توجه به رکود اقتصادي، برخي واحدهاي توليدي نتوانسته اند خود را با شرايط اقتصادي و کرونا وقف بدهند به همين دليل در پرداخت حقوق کارکنان خود هم با مشکل مواجه هستند البته برخي از شرکت ها با کشف واکسن کرونا اميدواري بيشتري پيدا کرده اند، زيرا با توليد انبوه اين واکسن، صنعت گردشگري، واردات و صادرات رونق خواهد گرفت و همين چشم انداز باعث شده ارزش سهام برخي شرکت هاي بزرگ افزايش يابد و از آن طريق بر کسب و کارهاي خرد و کوچک نيز تاثير بگذارند در شرايط کنوني کشورهاي توسعه يافته دنيا هم به خاطر کرونا آسيب ديده، اما هستند کشورهايي که با توجه به وضعيت به وجودآمده مدل هاي کسب و کاري را منطبق با شرايط طراحي و بکار بستند و آسيب کمتري ديدند.

 

 

 

 *بر گرديم به بحث اهداف و ماموريت هاي صندوق ضمانت سرمايه گذاري صنايع کوچک. براي کساني که با اين صندوق کمتر آشنايي دارند، بفرماييد دقيقا شما چه خلائي در فرايند توليد را پر مي کنيد؟

 

ببينيد! بسياري از صنايع کوچک حداقل در شروع کار، تمام دارايي آنها مکان و محلي است که واحد توليدي را در آن تاسيس کرده اند.

 

اما اگر بخواهند براي ادامه و يا توسعه کار از تسهيلات بانکي استفاده کنند، بانک ها نمي توانند و يا نمي خواهند محل طرح را به عنوان وثيقه قبول کنند چون نگاه آنها تجاري و کاسب کارانه است. در اين جاست که وظيفه صندوق ضمانت پر رنگتر مي شود و با در اختيار گرفتن محل اجراي طرح، براي بانک ضمانت نامه اي صادر مي کند و کل تعهدات کارآفرين و يا صاحب واحد توليدي را مي پذيرد. اين خلاء و يا معضل بزرگي است که صندوق ضمانت سرمايه گذاري صنايع کوچک حل مي کند و تا کنون حل کرده است.در شرايط کنوني هم اين صندوق  تنها نهاد دولتي است که خلا بين متقاضي تسهيلات و بانک را پرکرده است، هرچند اين صندوق ظرفيت هاي بالقوه ديگري هم دارد که بايد به فعليت برسد و اهميت آن در فرايند توليد مشخص تر شود

 

 * در سطح استاني فعاليت صندوق چگونه پيگيري مي شود؟

 

در همه استان ها نمايندگاني داريم و معاونت صنايع صنايع کوچک شرکت شهرک هاي صنعتي استاني بعنوان نماينده صندوق محسوب مي شوند. برخي از اين نمايندگان در سال هاي اخير توانسته اند رسالت خود را به خوبي انجام دهند. البته در برخي استانها که استانداران يا استانداري ها با اهداف و ظرفيت هاي صندوق آشنايي بيشتري دارند، ما موفقيت‌هاي بيشتري داشته ايم.

 

*شرايط صدور ضمانت نامه صندوق چيست؟ سقف ضمانت نامه ها چقدر است.

 

در حال حاضر صندوق ضمانت نامه ها را براي سه ساله صادر مي کند اما با توجه به درخواست متقاضي و تفاهم با بانک مربوطه  قابل تمديد است. ميزان کارمزد اين صندوق در سال اول ۱.۵ درصد و از سال اول به بعد ميزان کارمزد نيم درصد بالا مي رود. همچنين وضعيت اعتبار سنجي شرکت ها هم در صدور ضمانت نامه و شرايط صدور  آنها موثر است، براي نمونه هرچقدر ميزان اعتبار سنجي شرکت بالاتر باشد صندوق وثيقه کمتري براي صدور ضمانت نامه طلب مي کند و مابقي چک و سفته ميپذيريم. در حال حاضر سقف ضمانت نامه هاي صادره از سوي صندوق ۳ ميليارد تومان است و يکي از برنامه هاي پيش رو که در حال بررسي در هيات مديره است افزايش سرمايه است که در صورتي که اجرايي شود، احتمالا سقف تسهيلات صندوق از ۳ ميليارد تومان به ۵ ميليارد تومان افزايش مي يابد.

 

 *اشاره کرديد که يکي از اولويت هاي صندوق حمايت از شرکت هاي دانش بنيان است. به نظر شما که تحصيل کرده علم حقوق هم هستيد،چه خلاء هاي قانوني براي فعاليت شرکت هاي دانش بنيان وجود دارد؟

 

به نظر من هنوز قوانين شرکت هاي دانش بنيان به طور کامل مدون نشده  و بايد با حقوق تجارت دنيا مطالعه تطبيقي انجام شود، چراکه هم اکنون ۲ هزار شرکت دانش بنيان ثبت شده اما مشخص نيست بايد تابع چه قوانين و مقرراتي باشد. از طرف ديگر، مراجع قضايي هم بايد شعبه تخصصي ويژه شرکت هاي دانش بنيان داير نمايد. از ديگر مشکلات اينکه امروزه، شرکت هاي دانش بنيان با موانع صادرات کالا مواجه است و تا مي خواهد از مشکلات موجود براي صادرات کالا عبور کند، قوانين و مقررات صادرات تغيير مي کند!

 

* اولويت ويژه شما  براي شرکت هاي دانش بنيان و يا صادرات محور  چيست؟

 

شرکت هاي دانش بنيان با توجه به نوع کالايي که دارند علاوه بر اينکه مي توانند از صندوق هاي تخصصي تسهيلات دريافت کنند از صندوق ضمانت سرمايه گذاري صنايع کوچک و صندوق نوآوري و شکوفايي هم قادرند تسهيلات دريافت کنند، اما از آنجايي که مشکلاتي در زمينه صدور جواز، بروکراسي اداري و ... وجود دارد بسياري از واحدهاي توليد از اين حيث در فشار هستند، از اين رو ما بايد به سمت اصلاح و حذف قوانين اضافي و اصلاح فرايندها پيش برويم.در حال حاضر نگاه ويژه اي هم به شرکت هاي صادرات محور داريم و البته براي همين دهه فجر هم تخفيف ۴ درصدي براي کل شرکت هاي که مشمول جريمه در پرداخت سود تسهيلات بوده اند، در نظر گرفته ايم.

 

*در پايان اگر ممکن است مهمترين چالش صندوق در مسير صدور ضمانت نامه را بيان فرماييد؟


در حال حاضر، متاسفانه بانک ها سهم کوچکي از تسهيلات را به صنايع کوچ اختصاص مي دهند و بهانه آنها اين  است که بنگاه هاي کوچک اقتصادي، ريسک بيشتري دارند و همين مساله دست  صندوق را بسته و باعث ضربه به صنايع کوچک شده است که بايد اين رويکرد اصلاح شود. از طرف ديگر مناطق مختلف کشور بايد تفکيک شوند تا متناسب با هر منطقه اي، از صنايع کوچک آن منطقه به شيوه متفاوتي حمايت به عمل آيد.  علاوه بر اين، صندوق ما واقعا دغدغه وصول مطالبات را هم دارد. چون اگر مطالبات به موقع وصول نشود، امکان کمک به ديگر متقاضيان وجود ندارد. اين در واقع يک پارادوکس و تنگناي حرفه اي است که ما بايد با تدبير و سياستگذاري درست  آنرا متعادل و متوازن کنيم.

 

 

 

 

 

 

يکشنبه ٢٦ بهمن ١٣٩٩

نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر: